DOLAR 18,8116 0.01%
EURO 20,4382 -0.29%
ALTIN 1.164,52-0,15
BITCOIN 432806-0,89%
İstanbul

KAPALI

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Ukrayna Krizi: ABD ve AB, Rusya’nın enerji kartına karşı hangi adımları atıyorlar?
257 okunma

Ukrayna Krizi: ABD ve AB, Rusya’nın enerji kartına karşı hangi adımları atıyorlar?

ABONE OL
Şubat 9, 2022 09:16
Ukrayna Krizi: ABD ve AB, Rusya’nın enerji kartına karşı hangi adımları atıyorlar?
0

BEĞENDİM

ABONE OL
123186974 020720Getty Images

Rusya-Ukrayna ortasında aylardır süren ve artık Batı-Rusya tansiyonuna dönüşen buhranı, muhtemel bir askeri çatışma boyutunun yanı sıra tüm Avrupa kıtasını etkileyebilecek “enerji” boyutuyla da gündemdeki yerini müdafaaya devam ediyor.

Tüm kıta ülkelerini ve milletlerarası güç piyasalarını ilgilendiren güç boyutu, kısa ve uzun vadeli olmak üzere iki açıdan Batı’yı kaygılandırıyor: Rusya’nın doğal gaz satışını jeopolitik bir silah olarak kullanması ve 2009 yılında yaptığı üzere Ukrayna üzerinden Avrupa’ya gaz akışını kesmesi mümkünlüğü. İkinci olarak da Avrupa kıtasının güç tedarikinde Rusya’ya olan tam bağımlılığının sürüyor olması.

Rusya, Ukrayna ile yaşadığı ikili sıkıntılar nedeniyle 2006-2009 yılları ortasında doğal akışını birden fazla defa kesmiş, bilhassa kış aylarında yaşanan bu kesintilerle Avrupa kıtasında hem meskenlerin ısıtılması hem de endüstride kullanım açısından sıkıntılara yol açmıştı. Avrupa o tarihten bu yana Rus gazına bağımlılığı azaltmayı gündemine almış lakin bilhassa Almanya’nın farklı yaklaşımı nedeniyle probleme kapsamlı bir tahlil getirememişti.

Moskova’dan Avrupa’nın telaşlarını giderecek bir açıklamanın gelmemiş olması ve Ukrayna’ya dönük askeri operasyon kartının da masada olması dertleri artıran bir öge olarak bedellendiriliyor.

Bu tarafta kayda geçen tek açıklamayı Rusya’nın BM nezdindeki Büyükelçisi Vasily Nebenzia 1 Şubat günü gazetecilerin sorularını yanıtlarken yapmıştı.

Rus Büyükelçi, “Rusya sağlam bir tedarikçidir ve ortaklarını hiçbir vakit hayal kırıklığına uğratmamıştır” tabirlerini kullanırken, Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’in sözcüsü Dimitry Peskov da Aralık ayı sonlarında yaptığı bir açıklamada, Rusya’nın “on yıllardır olduğu üzere mukavelelerden doğan yükümlülüklerini yerine getirmeye devam edeceğini” kayda geçirmişti.

ABD-AB GÜÇ İŞBİRLİĞİNDE YENİ BİR SÜRECİ BAŞLATACAKLAR

Moskova’nın bu bildirilerinin Batı’da inandırıcı bir tesir yaratmadığı gözleniyor. Bilhassa son bir haftada ABD ve Avrupa başşehirlerinde artan güç diplomasi, kısa ve uzun vadede yaşanabilecek sıkıntıların tahlili için yeni adımların atılacağını gösteriyor.

Bu sürecin en kıymetli adımlarından biri 7 Şubat’ta Washington’da gerçekleşen ABD-AB Güç Kurulu toplantısında atıldı.

123186978 gettyimages 1238274833Getty ImagesBlinken ve Borell

ABD Dışişleri Bakanı Anthony Blinken ve AB Dış Siyaset ve Güvenlikten Sorumlu Yüksek Temsilci Josep Borrell başkanlığında gerçekleşen toplantı sonunda yayımlanan ortak açıklamada, Rusya’nın güç kaynaklarını bir silah olarak kullanmasının kabul edilemeyeceği vurgulandı ve mümkün bir gaz kesintisi durumunda global sıvılaştırılmış gaz (LNG) piyasasının ek kaynak üretmesi ve kaynak çeşitliliğinin sağlanması konusunda birlikte çalışılacağı bildirildi.

Blinken, ortak basın toplantısında, Rusya’nın 2009’da gazı kesmesi nedeniyle insanların soğuktan öldüğünü, iktisatların olumsuz etkilendiğini anımsatırken, “Bunun olmasını önlemeye ve Rusya’nın Avrupa’ya doğalgaz arzını hali hazırda olduğundan daha fazla kesmeyi seçmesi halinde, güç arzı ve fiyatları üzerindeki etkiyi azaltmaya kararlıyız” açıklamasını yaptı.

Amerikan Dışişleri Bakanı, hükümetlerle ve kıymetli üreticilerle üretim ve dağıtım kapasitesinin artırılması ve Rusya’nın kesintiyi artırması durumunda güç kaynaklarının nasıl daha güzel paylaşılabileceği konusunda çalışmaların arttığını da kaydetti.

ABD Lideri Joe Biden da Beyaz Saray’da görüştüğü ve daha çok Nord Stream boru çizgisinin geleceğini konuştuğu Almanya Başbakanı Olaf Scholz’e, gaz badiresi yaşanması durumunda dünyanın en kıymetli üreticilerinden olan ABD’nin daha fazla LNG tedarik edeceği garantisini verdi.

RUSYA GAZI KESEBİLİR Mİ?

Bu garantiyi veren Biden’a nazaran Moskova’nın Avrupa’ya doğal gaz akışını kesmesi mümkün görünmüyor.

Biden, “Burada herkesin unuttuğu şey, Rusya’nın o gazı ve petrolü satması gerekliliği. Rusya’nın bütçesinin değerli bir kısmı için nitekim ihraç etmeleri gereken tek şey bu. Ve şayet hakikaten kesilirse, o vakit onlar da bundan çok makûs yaralanacaklar ve onlara da sonuçları olacak. Bu yalnızca tek taraflı bir yol değil” açıklamasını yaptı.

Biden, yaptırımın yalnızca doğal gaza değil çok daha geniş bir ekonomik alanı etkileyecek halde olacağını, bunun da tüm Rus iktisadına, finans sistemine ve ticaretine olumsuz tesir edeceğini kayda geçirdi. Rusya resmi sayılarına nazaran, ülkenin petrol ve doğal gaz ihracatı bütçenin yaklaşık yüzde 36’sını oluşturuyor.

123186982 gettyimages 1369208437Getty Images

Rus Merkez Bankası sayılarına nazaran, Rusya’nın toplam ihracatı 2021’de 498,8 milyar dolar oldu. Bu satışın 110,2 milyar doları ham petrol, 68,7 milyarı petrol eserleri, 54,2 milyar doları boru sınırıyla doğal gaz satışı ve 7,6 milyar doları da LNG satışından gerçekleşti.

Memleketler arası Güç Ajansı (IAE) Lideri Fatih Birol da Biden üzere düşünüyor. İngiliz Guardian gazetesine açıklamalarda bulunan Birol, Rusya’nın gazı kesmesinin Avrupa’da sarsıntı tesiri yaratacağını lakin bunun Rusya’ya da önemli ekonomik sonuçları olacağını öngörüsünü lisana getirdi.

Birol, “Gaz tedarikinin sağlanamaması, Rusya’nın emniyetli bir ortak olarak prestijini sarsacak ve bu da tektonik bir değişim olacaktır. Rusya bir tehdit olarak görülecek ve bunun Avrupa ekonomileri için geniş kapsamlı sonuçları, fakat Rusya için daha da fazla sonuçları olacaktır. Avrupa, güç kaynaklarını çeşitlendirip Rusya’dan ayrılma stratejisini seçebilir” görüşünü savundu.

Rusya’nın Avrupa’ya tedarikinde geçen yıllara oranla yüzde 25 oranında bir azalma olduğunu anımsatan güç uzmanı, bu süreçte iki ayın çok kıymetli olduğunu, Rusya’nın dış siyasette atacağı adımların bu alandaki gelişmeleri de etkileyeceğini kaydetti.

WASHİNGTON’DAN NORD STREAM 2 UYARISI

Biden-Scholz görüşmesine damga vuran mevzu ise Rusya’nın askeri bir adım atması durumunda yüzde 90’ını tamamlanan ve yaklaşık 10 milyar dolara mal olan Nord Stream 2 doğal gaz boru çizgisinin yaşama geçmeyeceği tarafındaki ABD tehdidi oldu.

Alman iktisadı ve halkı için önemli bir kıymeti bulunan Nord Stream 2 projesi ile yılda yaklaşık 55 milyar metreküp doğal gazın birbirine paralel uzanan 1230 kilometre uzunluğundaki iki sinirle ülkeye ulaştırılmasını hedefliyor.

Rusya’nın en büyük güç şirketi Gazprom’un inşa ettiği projenin askıya alınmasının hem şirket hem de Rusya açısından sonuçları olacağı hesap ediliyor.

123187189 gettyimages 1369202454Getty Images

Biden, Scholz ile ortak basın açıklamasında, “Eğer Rusya işgal ederse, yani tankları ve askerleri Ukrayna sonunu tekrar geçerlerse, Nord Stream 2 diye bir şey bundan sonra olmayacak. Buna bir son vereceğiz” sözlerini kullanarak buhranın askeri bir etaba geçmesi durumunda Berlin’in ne diyeceğinin de çok kıymeti olmayacağı iletisini verdi.

AB’NİN UZUN VADELİ TAHLİLİ ‘YEŞİL ENERJİ’

Washington’da temaslarda bulunan hem Scholz hem de Borrell’in yaptığı açıklamalar, AB’nin kısa vadeli olarak ABD, Azerbaycan, Katar ve Norveç üzere ülkelerden daha fazla boru çizgisi, doğal gazı ve LNG almak üzerine kurulduğunu lakin uzun vadede yeşil güç dönüşümün öne çıkacağını gösteriyor.

“Ekonomilerimizi yüzde yüz modernize etmemiz gerek,” diyen Scholz, Avrupa’nın karbon fosilleri terketmiş sıfır emisyona ulaşacak bir dönüşüm içinde olduğunu, münasebetiyle 2050’den evvel Rus gazına ihtiyacın sonlanacağı iletisini verdi.

Borrell de Avrupa’nın petrolde yüzde 97, doğalgazda yüzde 95, kömürde yüzde 70 oranında dış kaynaklara bağımlı olduğunu, yalnızca bu sayıların bile kıta ülkelerinin yenilenebilir kaynaklara yönelmesi gerekliliğini ortaya koyduğunu belirtti.

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP