DOLAR 18,6817 0.17%
EURO 18,1144 -0.47%
ALTIN 1.014,36-0,82
BITCOIN 363434-2,24%
İstanbul
18°

HAFİF YAĞMUR

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Virginia Woolf’un kesinlikle okunması gereken 10 kitabı

Virginia Woolf’un kesinlikle okunması gereken 10 kitabı

ABONE OL
Mart 28, 2022 18:08
Virginia Woolf’un kesinlikle okunması gereken 10 kitabı
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Feminist muharrir Virginia Woolf, 28 Mart 1942 yılında ömrüne son verdi. Gerisinde iki mektup bıraktı.

Mektuplarından biri eşineydi:

Leonard Woolf’a, 18 Mart 1941

“Sevgilim, yeniden çıldırmak üzere olduğumu hissediyorum. Yaşadığım o fecî anlara geri dönemem artık. Ve ben bu sefer iyileşemeyeceğim. Sesler duymaya başladım. Odaklanamıyorum. Bu yüzden yapılacak en âlâ şey olarak gördüğüm şeyi yapıyorum. Sen bana olabilecek en büyük memnunluğu verdin. Benim için her şey oldun. Bu vahim hastalık beni bulmadan evvel birlikte bizim kadar memnun olabilecek iki insan daha düşünemezdim. Artık savaşacak gücüm kalmadı. Hayatını mahvettiğimin farkındayım ve ben olmazsam, rahatça çalışabileceğini de biliyorum. Bunu sen de göreceksin. Görüyorsun ya, bunu düzgün yazmayı bile beceremiyorum. Söylemek istediğim şey şu ki, yaşadığım tüm memnunluğu sana borçluyum. Bana karşı sürekli sabırlı ve çok güzeldin. Demek istediğim, bunları herkes biliyor. Şayet biri beni kurtarabilseydi, o kişi sen olurdun. Artık benim için her şey bitti. Yalnızca sana bir uygunluk yapabilirim. Hayatını daha fazla mahvedemem. Bizim kadar keyifli olabilecek iki insan daha düşünemiyorum.”

İşte vefat yıldönümünde Woolf’un kesinlikle okunması gereken 10 kitabı…

1- DIŞA SEYAHAT (1915)

Annesini küçük yaşta kaybeden, halalarının nezaretinde büyüyen Rachel Vinrace, amcası Richard ve ona “nasıl yaşayacağını” öğreten yengesi Helen’ın eşliğinde, babasına ilişkin Euphrosyne gemisiyle Güney Amerika seyahatine çıktığında yirmi dört yaşındadır. Kapalı bir etrafta yetişen, son derece hassas ve sorgulayıcı bir kişiliğe sahip Rachel, gemide genç muharrir Terence Hewett’le tanışır ve duygusal bir münasebet yaşar.

Dışa Seyahat, Virgina Woolf’un 1908’de tasarlamaya başladığı ve 1913’te tamamladığı, ancak ağır bir ruhsal çöküntü geçirdiği için 1915’te yayımlatabildiği birinci romanı. Roman tekniği açısından muharririn öbür yapıtları kadar deneysel olmayan, klasik anlatıya yakın bir üslupla yazılan bu kitap, kahramanların iç dünyalarının derinliklerine ulaşması, şiirsel lisanı ve bütün metne yayılan hüzünlü/mizahi atmosferiyle roman sanatının yapısını değiştiren dahi bir muharriri muştular.

2- GECE VE GÜNDÜZ (1919)

Gece ve Gündüz Virginia Woolf’un ikinci romanı. Woolf’un “bilinç akışı” tekniğini kullandığı daha sonraki çağdaş deneysel romanlarından farklı olarak klasik gerçekçi üslûpla kaleme aldığı bu eser, olay örgüsü, gerçek yer tasvirleri ve titizlikle betimlenmiş karakterleri, devrin atmosferini yansıtan özellikleriyle dikkat çekiyor.

1920’de yayımlanan roman, daha sonraki yapıtlarının habercisi olarak, objektif gerçekliğin ve tarihselliğin insan şuurundaki yansımalarını birbirinden epey farklı karakterlerde ustalıkla canlandırıyor.

Roman, Birinci Dünya Savaşı öncesi Londra’sında geçiyor. Woolf, periyodun entelijansiyasını, fikir ve ruh dünyasını mizahî fakat sıcak, insanî bir lisanla anlatıyor. Bayan hakları, sınıfsal farklılık, aşk, evlilik ve özgürlük üzere sorunları, karakterlerinin hayatları, çabaları, umutları, acıları ekseninde tartışıyor. Gece ve Gündüz, Katharine, Mary ve Ralph’in hakikat arayışlarında şahit olduğumuz çağdaş insanın yazgısı, bir oburunu manaya gayreti üzerine hisli ve derin bir metin.

3- JACOB’UN ODASI (1922)

Virginia Woolf’un gerçek manada birinci deneysel romanı Jacob’un Odası.

Roman, Kral Edward periyodu İngiliz toplumunu Birinci Dünya Savaşı’na bağlayan toplumsal değerlerinhem temsilcisi hem de kurbanı olan bir genç erkeğin portresi. Jacob’un yaşımının seyrini izlerken çocukluğundan, Cambridge yıllarından, Londra’nın bohem etraflarından, Paris’ten, Yunanistan’a yaptığı bir seyahatten sonra varırız, fakat bu bildiğimiz manada bir Bildungsroman değildir. Woolf, karakter ve etraf yaratma konusundaki klasik prosedürleri kırılmalara uğratır, bozar. Jacob`un Odası, muharririn bir yapı, mimari bir uzam olarak tasarladığı bir romandır. Romanın ismi yalnızca Jacob’un ‘oda’sına değil, onun Birinci Dünya Savaşı’ndaki vefatının akabinde odasında, hasebiyle etrafında bıraktığı ani, iç burkucu boşluğa da işaret eder. Jacob’un Odası bir tarafıyla Virginia Woolf’un erken yaşta ölen sevgili erkek kardeşi Thoby Stephen’in, genel olarak da hayatlarının baharında savaşlarda kurban edilen bütün genç erkeklerin anısına adanmış bir romandır. Şimdi oluşum halindeki bir hayatın ‘sisler içinde’ resmedilişi…

4- MRS DALLOWAY (1925)

“Yaşamı ve mevti vermek istiyorum, sıhhati ve çılgınlığı; toplum tertibini eleştirmek istiyorum, işler halinde, en ağır biçiminde.”

Virginia Woolf tahminen de en tanınmış romanı olan Mrs. Dalloway için bir yazısında bunları söylüyor. Dediklerini yapıyor da; her şeyden evvel tek bir günün ağır örgüsü içinde hem akreple yelkovanın peşinde koşan hem de o günün saatleri içinde kahramanlarının zihninde uzayıp giden iç vakitler bulan bir roman bu. Mrs. Dalloway, edebiyat tarihinde daha sonraları “bilinç akışı” ismiyle anılacak bir tekniğin en başarılı örneğidir. Kitaba ismini veren Clarissa Dalloway, akşam vereceği davetin hazırlıkları peşinde Londra sokaklarında dolaşırken, kitabın öteki, “gizli” kahramanı Septimus Warren Smith birebir sokaklarda öteki, daha karanlık bir maksada gerçek yol alır. Kitabın birbiriyle hiç yüzyüze gelmeyen bu iki kahramanı meczuplukla sığlık, sığlıkla derinlik, hayatla mevt kadar temel aksilikler içinde “günden geceye” seyahatlerini tamamlar ve Virginia Woolf’da birleşirler.

5- DENİZ FENERİ (1927)

Yirminci yüzyılda roman geleneğini esaslı biçimde değiştiren muharrirler ortasında kıymetli bir yeri olan Virginia Woolf’un Deniz Feneri isimli kitabı, en çok okunan ve en sevilen romanları ortasında yer alıyor. Bu romanıyla Woolf kendini vaktinin öteki muharrirlerinden ayıran biçem ve prosedürü geliştirmiş, kendi roman tekniğine uygun en düzgün yapıtını vermiştir. Bilindiği üzere James Joyce ve Virginia Woolf, bireyin günlük hayatını ‘bilinç akışı’ ile birlikte ve olduğu üzere, tüm karmaşıklığıyla yapıtlarına yansıtmayı hedef edinen, biçime ihtimam gösteren muharrirlerin başında gelirler. Ramsay ailesinin İskoçya’daki yazlıklarında geçirdikleri birkaç günü anlatan Deniz Feneri, müellifin kendi hayatından izler taşıyor. Bu ortada, müellifin, güçlü İngiliz bayan hareketinden etkilendiğini ve vaktin önde gelen feminist müelliflerinden olduğunu da gözardı etmemek gerekir.

6- ORLANDO (1928)

Orlando, Virginia Woolf’un en tuhaf, en farklı, mizah dozu en yüksek kitaplarından biridir. Müellif, en büyük yapıtları sayılan Deniz Feneri ve Dalgalar ortasına sıkıştırdığı ve bir yaz tatilinde bir çırpıda yazdığı bu romanla sıradışı bir kahramanın inanılmaz hikayesini, İngiltere tarihinin son dört yüzyıl boyunca geçirdiği dönüşümleri ve bunların İngiliz yazınındaki yansımalarını ince değinmelerle, keskin bir mizahla, çarpıcı simgelerle aktarır. Kitabın mütercimi Seniha Akar’a nazaran Woolf, Orlando’da sanatkarın, dehanın, yaratıcılık sürecinin niteliklerini, bireyin karmaşıklığını, gerçek ömür ve yazın ikilemini, gerçeğin, aşkın, ömrün kendisinin niteliklerini, tarih hissini, bayanın pozisyonunu, erdişilik üzerindeki fikirlerini, vakit zaman kendisini de tiye alarak yansıtmaktadır. Kısaca özetleyecek olursak; hayata erkek olarak başlayan Orlando, saray etraflarıyla yakın alakalar içindedir, hatta bir orta Kraliçe I. Elizabeth’in gözdesi pozisyonuna yükselir. Olgunluk çağında Kral II. Charles’ın elçisi sıfatıyla İstanbul’a gelir, burada bir değişim geçirir ve bayan olur. Özgürlüğü seçerek Bursa dolaylarında çingenelerle birlikte yaşar, yeni kimliğiyle İngiltere’ye döner, periyodun müellif, şair ve nüktedanları bu alımlı bayanın çekiciliğine kapılırlar. Ancak o, bu entelektüellerin ortasında sorundan patlayacak hale gelir; ondokuzuncu yüzyılın bayanlara biçtiği rolü beğenmediği için hırçın ve karşıt bir kişilik edinir. Dörtyüz yıla yakın hayatını, kitabın yazıldığı tarih olan 1928’de tamamladığında çağdaş, boyun eğmez, dimdik duran bir bayandır.

7- DALGALAR (1931)

“Virginia Woolf, 1931’de yayımladığı Dalgalar’ı yazarken, bu kitapla o güne kadar hiçbir diğer romancının göze alamayacağı değişik şeyleri yapmak istediğini, bu romanın o güne kadar yazılan hiçbir öteki romana benzemeyeceğini biliyordu. (…) Zira Dalgalar, ‘hem düzyazıyla kaleme alınacak, hem de şiir olacaktı; hem roman olacaktı, hem de tiyatro oyunu.’”

Mîna Urgan, Virginia Woolf

Virginia Woolf, Dalgalar’da dış dünyayı yok eder. Üç erkek ve üç bayanın çocukluklarından yaşlılık periyotlarına kadar tüm hayatlarının anlatıldığı kitapta dış dünya objektif olarak değil, lakin şahısların iç dünyalarına yansıdığı kadarıyla verilir. “Bir olay örgüsüne uyarak değil, bir ritme uyarak” yazılan kitap, “şiir olmayan rastgele bir şey edebiyata neden girsin ki” diyen Woolf tarafından iki yıl içinde üç defa yazılır ve dalgaların sesine uydurularak, şiir üzere yüksek sesle okunarak düzeltilir… Gerçekçi roman geleneğinden tam bir kopuşu temsil eden Dalgalar, şuur akışı tekniğiyle yazılan romanların en değerlilerinden biridir.

8- KENDİNE İLİŞKİN BİR ODA (1929)

Bayan hareketinin elden düşürmediği kıymetli kitaplardan biri olan Kendine İlişkin Bir Oda, Virginia Woolf’un tahminen de en kolay okunan kitabıdır. Kolay okunur, zira bahis çok somuttur: “Kadın ve edebiyat.”

Erkeklerin bayanlara bıkıp usanmadan tekrarladıkları ‘ezeli’ ve de ‘ezici’ bir soru vardır: “Bizler kadar düşünme yeteneğiniz olduğunu ileri sürüyorsunuz. Madem o denli, neden Shakespeare üzere bir deha çıkaramadınız?” İşte Virginia Woolf bu ‘yakıcı’ soruya, tarihî alakaların kökenine inip kütüphane raflarında şöyle bir gezindikten ve de kısa bir bayan edebiyatı tarihçesi çıkardıktan sonra temelli bir karşılık getiriyor. Ve şöyle sesleniyor bayanlara: “Para kazanın, kendinize ilişkin başka bir oda ve boş vakit yaratın. Ve yazın, erkekler ne der diye düşünmeden yazın!..”

The New York Times

9- LONDRA GÖRÜNTÜLERİ (1931)

Bu yapıtta, 20. yüzyılın en kıymetli bayan müellifi olan Virginia Woolf’ün anlatımıyla Londra’yı, tek bir açıdan, hiçbir vakit bu kadar geniş bir perspektif ve detayıyla göremediğinizi farkedeceksiniz. Oxford Caddesi’nden kentin limanlarına, en değerli mimari yapılardan kentin efsaneleşmiş isimlerinin muhitlerine kadar sıkıntıların derinlemesine ama sürükleyici bir öykü tadında işlendiği eser; küçük bir seyahatname niteliğinde. Bunların yanı sıra, bizleri, Virginia Woolf’ün zihin dünyasına çarçabuk ulaştıran ve Woolf’ün hayatı boyunca anlatmak istediklerinin rahatlıkla fark edildiği yazılarından yapılma değerli bir seçki de bu yapıtta. Mevsimlerden kış… Londra… Kensington Parkı’na yakın, 22 numaralı büyük bir konutun bulunduğu sokakta, sabahın erken vakitlerinden beri meczuplar üzere bir üst bir aşağı dolaşıp duran rüzgâr; o sırada 22 numaraya gerçek heyecanla, elindeki samandan bir parşömenin içine sarılı ve soğuktan titrediği aşikâr çiçekleri sağ eliyle sıkı sıkıya kavramış, sol eli redingotunun cebinde, gözlerini kaldırımdan kaldırmadan yürüyen orta yaşlı bir adamın yüzündeki sakalları, tıpkı bir bıçak üzere sıyırıp sokağın belgisiz, sivri çatılarla çevrelenmiş tavanından göğün karartısına karıştı.

10- FLUSH, BİR KÖPEĞİN ROMANI (1933)

Mina Urgan (İngiliz Edebiyat Tarihi, Cilt V)

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.